محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1154
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
را به حكومت اصفهان مأمور نمودند . هم در اين سال احمد شاه افغان كه بر كابل و قندهار و بعضى بلاد هندوستان استيلا يافته بود و ارادهء تسخير ايران داشت مشهد مقدّس را محاصره كرده و شاهپسند خان افغان را سردار و با پانزده هزار سوار روانهء صفحات خراسان و گرگان و استرآباد ساخت عباسقلى خان و ابراهيم خان بغايرى و عيسى خان كرد و عليخان قليجى و ساير خوانين خراسان رو به دربار نواب محمّد حسن خان قاجار نهادند و با ايل و حشم وارد استرآباد شدند و پيشكشهاى شايسته گذرانيدند و از جمله پيشكشها دو قطعه الماس بود كه يكى از آنها هشت مثقال وزن داشت و آن را كوه نور مىناميدند و ديگرى شش مثقال و موسوم به تاج ماه بود و نواب معظم له محمد وليخان قاجار يوخارىباش و حسينخان برادر او را با جمعى به مدافعهء افاغنه مأمور فرمودند و ايشان افاغنه را مقهور و منهزم كردند و اين جمله قبل از جنگ با كريمخان بود چنان كه باز قبل از جنگ مزبور نواب محمّد حسن خان با لشكرى از راه ساحل درياى خزر به گيلان تشريففرما شده بر حاجى جمال فومنى غلبه نموده و حكومت گيلان را ديگرباره به او عنايت كردند ، و از اينجا به قزوين رفته اين شهر را متصرّف شدند و از راه طالقان و تنكابن به مازندران آمده حكومت اين ولايت را به محمّد خان قاجار قوانلو داده آنگاه عزم عراق فرمودند . اروپا - ( انگليس ) - در متصرّفات انگليس و فرانسه در ينگى دنياى شمالى شروع به منازعه و مغايرت مىشود . ( دانمارك ) - ايجاد محلّى مخصوص براى آبلهكوبى در اين مملكت و اوّل امتحانى كه شد اين بود كه آبلهء زوجهء صدراعظم را كوبيدند . ( فرانسه ) - تولّد لوى شانزدهم كه بعدها پادشاه خواهد شد . ( عثمانى ) - وفات سلطان محمود خان اوّل در بيست و هشتم ماه صفر و جلوس سلطان عثمان خان ثالث برادر سلطان محمود خان به جاى او . [ سنهء 1169 هجرى - سنهء 1755 مسيحى ] آسيا - در اين سال موكب نواب محمّد حسن خان متوجّه تسخير فارس گرديده در عرض راه معروض داشتند كه آزاد خان افغان عزم تسخير گيلان كرده و افاغنه در